De gemeente Amsterdam zette jaren geleden in op een vernieuwend woonexperiment: jongeren en statushouders samen laten wonen om integratie te bevorderen. In het wooncomplex Stek Oost in Amsterdam-Oost moesten studenten en nieuwkomers elkaar versterken. De praktijk blijkt echter weerbarstiger dan de theorie.
In het televisieprogramma Zembla wordt ingezoomd op het woonproject, waar 125 studenten en 125 statushouders samen één complex delen. De bedoeling was dat de jongeren hun nieuwe buren zouden helpen bij het vinden van hun weg in Nederland. In ruil daarvoor ontstond een diverse en sociale leefomgeving. Maar volgens bewoners en documenten die Zembla heeft ingezien, is het experiment ontspoord.
Verantwoordelijkheid op verkeerde schouders
Bewoners geven aan dat zij zich steeds vaker verantwoordelijk voelen voor problemen waar zij niet voor zijn toegerust. “Het voelt alsof de zorg voor de statushouders bij ons wordt neergelegd,” vertelde een van de studenten eerder aan Het Parool. “Maar wij zijn geen hulpverleners of begeleiders. We hebben daar niet voor geleerd.”
Wat begon als een idealistisch samenwoonproject, veranderde volgens meerdere bewoners in een situatie met structurele overlast. Er zou sprake zijn van intimidatie, vernielingen en conflicten in de gemeenschappelijke ruimtes.
@zembla_bnnvara De gemeente Amsterdam presenteert het als de gedroomde oplossing voor het woningtekort: statushouders en jongeren bouwen, samen onder een dak, aan een hechte community. Maar het Amsterdamse woonexperiment Stek Oost loopt al snel uit de hand. Steekpartijen, verward gedrag en seksueel geweld. Zembla reconstrueert hoe het project ontspoorde en wat de verantwoordelijke instanties wisten. 📲 Een nieuw seizoen Zembla, op een nieuw tijdstip. Kijk de uitzending donderdagavond 15 januari om 21:15 op NPO2 of kijk later terug op NPO Start. zembla amsterdam wonen studenten statushouders
Aangiften en incidenten
Zembla meldt dat er in de afgelopen jaren tientallen meldingen en aangiften zijn gedaan, variërend van geluidsoverlast en vandalisme tot ernstige incidenten, waaronder seksueel geweld. In de uitzending worden onder meer interne appgroepen van bewoners besproken, waaruit een beeld naar voren komt van groeiende spanningen en gevoelens van onveiligheid.
De problemen spelen al langer. Acht jaar na de start van het project is de balans volgens critici zoekgeraakt. Waar integratie en wederzijds begrip centraal hadden moeten staan, overheersen nu frustratie en wantrouwen.
Kritiek op gemeente en uitvoering
De kern van de kritiek richt zich op de rol van de Gemeente Amsterdam. Volgens bewoners is er te weinig professionele begeleiding en is er te veel vertrouwd op de inzet van studenten. Het idee dat jongeren vanzelf de rol van mentor of begeleider op zich nemen, blijkt in de praktijk niet houdbaar.
Het wooncomplex Stek Oost staat daarmee symbool voor een breder debat over integratie, huisvesting en verantwoordelijkheid. Zembla stelt de vraag of goede bedoelingen voldoende zijn, of dat dit soort projecten alleen kan slagen met duidelijke kaders, professionele ondersteuning en realistische verwachtingen.
Het experiment dat moest laten zien hoe samenleven verbindt, roept nu vooral de vraag op waar idealisme eindigt en verantwoordelijkheid begint.
