De uitspraak van Johan (38) uit Apeldoorn zorgt regelmatig voor discussie wanneer hij erover begint met vrienden of collega’s. Volgens hem is het huidige zorgsysteem niet eerlijk verdeeld.
“Als je bewust ongezond leeft, moet je daar ook financieel verantwoordelijkheid voor nemen,” zegt hij. “Waarom zou iemand die gezond leeft evenveel betalen als iemand die zichzelf ziek eet?”
‘Eigen keuzes, eigen gevolgen’
Johan werkt als logistiek planner en zegt dat hij zelf veel moeite doet om gezond te blijven. Hij sport meerdere keren per week en let op zijn voeding.
“Ik rook niet, drink weinig en sport regelmatig. Maar via mijn zorgpremie betaal ik ook mee aan ziektes die vaak met leefstijl te maken hebben.”
Volgens hem zou het systeem meer rekening moeten houden met persoonlijke keuzes.
“Als iemand structureel ongezond leeft, zou dat invloed moeten hebben op wat hij of zij betaalt.”
Overgewicht in Nederland
Overgewicht is een groeiend onderwerp in de gezondheidszorg. Volgens gezondheidsorganisaties heeft inmiddels een groot deel van de volwassen Nederlanders overgewicht, en een kleiner maar groeiend deel obesitas.
Overgewicht kan het risico verhogen op aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en gewrichtsproblemen. Daardoor stijgen ook de zorgkosten.
Voor Johan is dat precies waarom het systeem volgens hem moet veranderen.
“Als we willen dat de zorg betaalbaar blijft, moeten we ook eerlijk kijken naar leefstijl.”
Kritiek op het idee
Tegenstanders van zijn voorstel vinden het idee juist gevaarlijk. Zij wijzen erop dat gezondheid niet alleen een kwestie van persoonlijke keuze is. Factoren zoals genetica, inkomen, stress en leefomgeving spelen ook een rol.
Ook vrezen critici dat hogere premies voor mensen met overgewicht kunnen leiden tot stigmatisering of ongelijke toegang tot zorg.
Johan begrijpt die kritiek gedeeltelijk, maar blijft bij zijn standpunt.
“Het gaat mij niet om mensen straffen. Het gaat om verantwoordelijkheid.”
Lastige discussie
De discussie over leefstijl en zorgkosten speelt al langer in Nederland. Sommige mensen pleiten voor kortingen voor gezond gedrag, terwijl anderen vinden dat gezondheidszorg juist solidair moet blijven.
Johan denkt dat het debat nog lang niet voorbij is.
“De zorg wordt steeds duurder. Op een gegeven moment moeten we keuzes maken.”
Of zijn idee ooit werkelijkheid wordt, weet hij niet. Maar hij denkt dat de discussie onvermijdelijk is.
“Als de kosten blijven stijgen, gaat dit onderwerp vanzelf vaker op tafel komen.”
