Miriam is 23 en zit vast. Niet omdat ze niet wil werken, zegt ze, maar omdat haar hoofd het niet meer aankan. Klimaatstress, noemt ze het. Een constante angst over de toekomst van de planeet die haar dagelijks verlamt. Slapeloze nachten, paniekaanvallen, huilbuien bij het zien van nieuwsberichten. Werken lukt niet meer. Maar hulp krijgen? Dat blijkt een stuk lastiger.
“Ik word van het kastje naar de muur gestuurd,” zegt Miriam. “Iedereen zegt dat ze me begrijpen, maar niemand voelt zich verantwoordelijk.”
“Het voelt alsof de wereld afbrandt”
Miriam raakte enkele jaren geleden steeds meer bezig met klimaatverandering. Wat begon als interesse, sloeg om in obsessie. “Overstromingen, bosbranden, hittegolven — ik kon het niet meer loslaten. Het voelt alsof de wereld afbrandt en iedereen gewoon doorgaat.”
Volgens Miriam is haar stress geen ‘fase’ of ‘overdreven bezorgdheid’, maar een serieuze mentale last. “Mijn lichaam staat constant in de overlevingsstand. Hoe moet ik dan acht uur per dag functioneren?”
Ze probeerde het wel. Verschillende banen, tijdelijke contracten, vrijwilligerswerk. Maar telkens liep ze vast. “Ik kreeg paniekaanvallen op de werkvloer. Dan zeggen mensen: ‘Neem even adem.’ Alsof dat het oplost.”
Geen werk, geen inkomen
Omdat werken niet lukt, klopte Miriam aan voor bijstand. Maar daar liep ze tegen een harde realiteit aan. “Ze zeiden letterlijk: klimaatstress is geen erkende reden om niet te werken.”
Volgens Miriam moet ze óf aantonen dat ze volledig arbeidsongeschikt is, óf beschikbaar zijn voor werk. “Maar ik zit daar precies tussenin. Te ziek om te werken, te ‘gezond’ voor hulp.”
Ze vindt het onrechtvaardig. “Burn-out wordt serieus genomen. Depressie ook. Maar zodra je zegt dat het over klimaat gaat, kijken mensen je aan alsof je een verwend kind bent.”
“Ze zeggen: zet het nieuws uit”
Wat haar het meest frustreert, is het gebrek aan begrip. “Ik krijg adviezen als: ‘Ga minder op social media’ of ‘focus je op leuke dingen’. Alsof ik gewoon even kan stoppen met me zorgen maken over de toekomst.”
Volgens Miriam is klimaatstress geen luxeprobleem. “Dit gaat over bestaanszekerheid. Over de vraag of mijn generatie überhaupt een leefbare toekomst heeft.”
Ze vindt dat instanties achterlopen. “De wereld verandert, maar de systemen niet. Mentale klachten die niet in een hokje passen, bestaan voor hen gewoon niet.”
Online steun, offline niets
Op sociale media vindt Miriam wel erkenning. Daar delen jongeren massaal gevoelens van machteloosheid en angst over het klimaat. “Ik ben dus niet alleen. Maar online begrip betaalt geen huur.”
Ze woont nu weer bij haar ouders. Studeren heeft ze stopgezet, werken lukt niet, sparen kan ze niet. “Mijn leven staat stil terwijl ik pas 23 ben.”
Kritiek uit de samenleving
Niet iedereen heeft medelijden. “Mensen zeggen: ‘Ga gewoon werken’ of ‘Je zoekt een excuus’. Dat doet pijn,” zegt Miriam. “Alsof ik dit kies.”
Ze vraagt zich af waar de grens ligt. “Wanneer mag je zeggen: dit is te veel? En wie bepaalt dat?”
“Ik wil geen luxe, ik wil rust”
Miriam zegt geen grootse eisen te hebben. “Ik wil geen vrijstelling voor het leven. Ik wil tijd, begeleiding en bestaanszekerheid. Zodat ik kan herstellen zonder angst.”
Volgens haar staat de samenleving voor een keuze. “We zeggen tegen jongeren dat ze zich zorgen móéten maken over het klimaat. Maar als die zorgen te zwaar worden, staan ze er alleen voor.”
Ze kijkt even weg en zegt dan: “Het voelt alsof ik gestraft word omdat ik te veel geef om de toekomst.”
