Ruben is 24 en net klaar met zijn master. Jarenlang kreeg hij te horen dat studeren een investering in zichzelf was. “Als je hard leert, komt het later goed,” zegt hij. Nu hij werkt en zijn eerste salarisstrook binnenkomt, voelt dat verhaal leeg. Met een studieschuld van 70.000 euro begint zijn volwassen leven niet met kansen, maar met beperkingen. “Het voelt alsof ik al achter sta voordat ik echt begonnen ben.”
Lenen was normaal, twijfelen niet
Toen Ruben begon met studeren, was lenen de norm. Beurzen verdwenen, huren stegen en bijbanen waren nauwelijks genoeg om rond te komen. “Iedereen deed het,” zegt hij. Ouders, scholen en de overheid benadrukten dat een diploma zichzelf zou terugbetalen. “Er werd nauwelijks gesproken over risico’s, laat staan over wat dit zou betekenen voor je toekomst.” Pas nu merkt Ruben hoe zwaar die lening weegt.
Een huis dat steeds verder weg raakt
Ruben droomt, net als veel leeftijdsgenoten, van een eigen plek. Geen villa, geen luxe, gewoon een klein appartement. Maar bij elke hypotheekberekening komt dezelfde conclusie. “Mijn studieschuld telt mee, mijn inkomen niet genoeg.” Banken kijken naar cijfers, niet naar potentie. “Ik kan werken wat ik wil, maar die schuld blijft aan me kleven.” Het idee dat hij jarenlang geen kans maakt op een huis, maakt hem moedeloos.
Werken loont, maar niet genoeg
Hoewel Ruben fulltime werkt, voelt hij zich financieel klemgezet. Huurprijzen slokken een groot deel van zijn inkomen op en sparen is nauwelijks mogelijk. “Ik betaal elke maand voor een schuld uit het verleden, terwijl de toekomst onbereikbaar lijkt.” Extra werken levert weinig op, omdat het vooral betekent dat hij sneller kan aflossen, niet dat hij vooruitkomt. “Het voelt alsof ik ren op een loopband.”
Generatie met een rekening
Wat Ruben het meest steekt, is de vergelijking met eerdere generaties. “Mijn ouders konden studeren zonder deze schulden en kochten op jonge leeftijd een huis.” Hij gunt het hen, maar voelt zich wel tekortgedaan. “Wij hebben het niet verpest, maar betalen wel de rekening.” Volgens Ruben is zijn generatie opgegroeid met beloftes die niet zijn waargemaakt. “Er is ons vrijheid verkocht, maar we kregen afhankelijkheid.”
Psychologische druk die blijft
De studieschuld is niet alleen een financieel probleem. Het beïnvloedt hoe Ruben naar zijn leven kijkt. Relaties, kinderen, toekomstplannen, alles voelt uitgesteld. “Je durft geen risico’s te nemen.” Hij merkt dat de schuld constant in zijn hoofd zit. “Zelfs als het goed gaat, voel je die last.” Volgens hem wordt dit aspect te vaak genegeerd in politieke discussies.
Geen spijt van studeren, wel van het systeem
Ruben benadrukt dat hij geen spijt heeft van zijn studie. “Ik heb veel geleerd en ik werk met plezier.” Zijn kritiek richt zich op het systeem dat jongeren aanmoedigde om te lenen zonder eerlijk te zijn over de gevolgen. “Dit gaat niet over individuele keuzes, maar over collectief falen.”
Aan het eind van het gesprek blijft hij met één vraag zitten die hij ook aan jou wil stellen, vind jij het normaal dat een hele generatie begint met tienduizenden euro’s schuld en daardoor geen huis kan kopen, of is het leenstelsel een fout die te lang is genegeerd?
