Wat gebeurt er met je nalatenschap als je geen testament hebt opgesteld? Wanneer een persoon sterft, worden zijn of haar eigendommen en geld doorgaans verdeeld onder de geselecteerde erfgenamen, een keuze die gewoonlijk wordt vastgelegd in een testament. Echter, in de afwezigheid van zo’n document, hoe worden dan de zaken afgehandeld?
Het opstellen van een testament is een effectieve manier om verschillende na-overlijdenskwesties te behandelen. Het zorgt dat duidelijk is wat er met je eigendommen, zoals je huis, geld en andere bezittingen, gebeurt na je dood. Daarnaast kan je in dit document aangeven wie aansprakelijk is voor eventuele resterende schulden. Het hebben van dit soort vastgelegde instructies kan cruciaal zijn om verwarring na iemands dood te voorkomen. Erfgenamen weten door deze richtlijnen precies wat de wensen van de overleden persoon waren en kunnen deze respecteren. Toch is er geen wettelijke verplichting om een testament op te stellen. Wat is dan het gevolg?
In situaties waar er geen testament is, wordt de verdeling van de erfenis geregeld volgens de wet. Maar wat betekent dit precies?
Als je niet zeker weet of een overleden persoon een testament heeft opgesteld, kan je als nabestaande het Centraal Testamentregister (CTR) raadplegen. Dit kan je bevestigen of er een testament bestaat, zoals het Juridisch Loket aangeeft. Je kunt ook een notaris inschakelen om deze informatie voor je te controleren. Als er een testament is, wordt de erfenis volgens de bepalingen daarin verdeeld. Als er echter geen testament is, volgt de verdeling volgens de wettelijke bepalingen.
Volgens de wettelijke erfrecht regeling, indien de overledene gehuwd was of in een geregistreerd partnerschap leefde én een of meerdere kinderen had, zijn de biologische of erkende kinderen de wettelijke erfgenamen – dit zijn echter niet de pleeg- of stiefkinderen, volgens de toelichting van de Belastingdienst. In deze omstandigheden erven de echtgenoot en de kinderen allemaal een evenredig deel van de nalatenschap. Dit betekent niet dat ze direct geld of eigendommen krijgen. Het aandeel van de kinderen wordt omgezet in geld, maar wordt pas vrijgegeven na de dood van de langstlevende ouder.
Dit betekent dat de overlevende ouder (de partner van de overledene) een schuld aan de kinderen heeft. Dit voorkomt dat de overlevende partner gedwongen wordt om eigendommen zoals een huis te verkopen, zoals uitgelegd door Notaris.nl. Het aandeel van de kinderen kan ook door de overlevende ouder worden gebruikt. Je kunt ervoor kiezen om dit eerder aan je kinderen uit te betalen, maar dit wordt beschouwd als een schenking en kan mogelijk leiden tot schenkbelasting als het bedrag boven de vrijstelling uitkomt. Wat gebeurt er als je geen partner of kinderen hebt?
Als er geen echtgenoot en kinderen zijn, kijkt de wet naar andere familieleden voor erfgenamen. De wet onderscheidt hierin vier groepen:
Andere erfgenamen
- Partner, kinderen en hun afstammelingen.
- Ouders, broers, zussen en hun afstammelingen.
- Grootouders, (klein)kinderen, ooms, tantes, neven, nichten.
- Overgrootouders en hun afstammelingen.
Als er in geen van deze groepen een erfgenaam te vinden is, gaat je nalatenschap naar de Staat.
Uitzonderingen en aanpassingen in een testament
Vaak wil je waarschijnlijk afwijken van de wettelijke regels, bijvoorbeeld omdat je pleeg- of stiefkinderen hebt of omdat je een specifiek persoon een bepaald item wilt nalaten. Voor al deze afwijkingen van de wettelijke regels moet je een testament opstellen om je wensen vast te leggen. Zelfs als je de wettelijke verdeling wilt volgen, is het raadzaam om dit in een testament te bekrachtigen om toekomstige problemen te voorkomen. Hierdoor weten je nabestaanden dat je hierover hebt nagedacht en hen niet zomaar zonder testament hebt achtergelaten. Vergeet niet om het artikel te delen op Facebook.
