Wie last heeft van knieartrose, merkt de klachten vaak juist wanneer het tijd is om te gaan slapen. Zodra je stil in bed ligt, kan de knie stijf, zeurend of pijnlijk aanvoelen. Daardoor duurt het langer voordat je in slaap valt en word je soms meerdere keren per nacht wakker.
Een eenvoudige avondroutine kan de klachten tijdelijk verzachten. Het enige wat je daarvoor nodig hebt, is een warme douche, kruik of warmtekompres.
Verwarm je knie voor het slapengaan
Warmte kan helpen om de spieren rond de knie te ontspannen en de stijfheid in het gewricht tijdelijk te verminderen. Daarom kan het prettig zijn om de pijnlijke knie vlak voor het slapengaan ongeveer 15 tot maximaal 20 minuten te verwarmen.
Dat kan op verschillende manieren:
- Neem een warme douche of een warm bad.
- Leg een warmtekussen of warmtekompres op de knie.
- Gebruik een kruik die in een handdoek is gewikkeld.
De warmte hoeft niet heet te zijn. Een aangename, milde temperatuur is voldoende. Leg een warmtebron nooit rechtstreeks op de blote huid, omdat dit brandwonden kan veroorzaken.
Dit gebeurt er met de knie
Bij knieartrose is niet alleen het kraakbeen betrokken. Ook de spieren, banden en andere weefsels rond het gewricht kunnen gevoelig en gespannen raken. Warmte stimuleert de doorbloeding en kan deze gespannen spieren helpen ontspannen.
Daardoor kan de knie vlak voor het slapen wat soepeler aanvoelen. De behandeling geneest artrose niet en herstelt versleten kraakbeen evenmin, maar kan pijn en stijfheid wel tijdelijk verminderen.
Vooral wanneer de knie na een avond op de bank stijf is geworden, kan warmte aangenaam zijn.
Beweeg de knie daarna voorzichtig
Na het verwarmen kan het helpen om de knie nog enkele keren rustig te buigen en te strekken. Doe dit zonder te veren of door hevige pijn heen te bewegen.
Je kunt bijvoorbeeld op bed gaan zitten, het been langzaam strekken en het vervolgens weer ontspannen. Ook kun je liggend de achterkant van je knie zachtjes naar het matras drukken, enkele seconden vasthouden en daarna loslaten.
Regelmatig bewegen en het versterken van de spieren rond de knie behoren tot de belangrijkste behandelingen bij knieartrose. Sterkere spieren kunnen het gewricht beter ondersteunen en bewegen helpt voorkomen dat de knie steeds stijver wordt.
De meeste oefeningen kun je overigens beter overdag doen. De bewegingen voor het slapengaan moeten vooral rustig en ontspannend blijven.
Wanneer kun je beter koelen?
Warmte is niet in iedere situatie de beste keuze. Is de knie na een actieve dag duidelijk gezwollen, warm of geïrriteerd? Dan kan een koud kompres prettiger zijn.
Wikkel een coldpack of zak diepvrieserwten in een vochtige doek en leg die korte tijd op de knie. Ook hierbij geldt dat het koude materiaal nooit rechtstreeks op de huid mag worden geplaatst.
Een simpele vuistregel is:
Stijf en gespannen: probeer warmte.
Warm en gezwollen: probeer voorzichtig kou.
Niet iedereen reageert hetzelfde. Sommige mensen ervaren meer verlichting door warmte, terwijl anderen juist liever koelen.
Val nooit met het warmtekussen in slaap
Het is belangrijk dat je de warmtebron verwijdert voordat je gaat slapen. Val niet in slaap met een elektrische deken, warmtekussen of hete kruik tegen je knie.
Gebruik warmte maximaal ongeveer 20 minuten en controleer tussendoor de huid. Dit is extra belangrijk wanneer je minder gevoel in je benen hebt, bijvoorbeeld door diabetes, zenuwschade of problemen met de bloedsomloop.
Een kussen kan ook verschil maken
De positie waarin je slaapt kan de druk op de knie beïnvloeden. Zijslapers kunnen proberen een kussen tussen de knieën te leggen. Hierdoor blijven de benen beter uitgelijnd en drukken de knieën niet voortdurend tegen elkaar.
Slaap je op je rug, dan kan een dun kussen ter ondersteuning prettig zijn. Zorg er alleen voor dat de knie niet de hele nacht sterk gebogen blijft liggen, omdat het gewricht daardoor ’s ochtends juist stijver kan aanvoelen.
Warmte is geen wondermiddel
Een warme kruik voor het slapengaan kan verlichting geven, maar pakt de oorzaak van artrose niet weg. Blijven bewegen, spierversterkende oefeningen en indien nodig gewichtsverlies leveren op de langere termijn meestal meer op dan alleen warmtebehandeling.
Ook pijnstillers of ontstekingsremmende gels kunnen soms onderdeel zijn van de behandeling. Bespreek het gebruik daarvan met een arts of apotheker, zeker wanneer je andere medicijnen gebruikt.
Wordt de knie plotseling erg rood, heet en dik, kun je er niet meer op staan of voel je je ziek en koortsig? Neem dan contact op met een arts. Zulke klachten kunnen een andere oorzaak hebben dan gewone artrose.
Probeer deze eenvoudige avondroutine
Een praktische routine voor het slapengaan ziet er dus als volgt uit:
Verwarm de stijve knie 15 tot 20 minuten met een warme douche, kruik of warmtekompres. Beweeg het been daarna enkele keren rustig en ga vervolgens in een comfortabele slaaphouding liggen.
Het kost weinig moeite en kan ervoor zorgen dat de knie minder stijf aanvoelt wanneer je in bed stapt. Voor veel mensen met knieartrose kan juist dat kleine verschil helpen om rustiger aan de nacht te beginnen.
Voor meer nieuws, volg kijknieuws.nl.
