Nieuwe spelregels voor schenk- en erfbelasting in 2026
Vanaf 2026 werkt de schenk- en erfbelasting met aangepaste regels. Die veranderingen lijken misschien ingewikkeld, maar als je weet waar je op moet letten, valt het mee. Het doel van de overheid is tweeledig: ontwijking lastiger maken én families meer rust en duidelijkheid geven. Sommige onderdelen zijn aangescherpt, andere juist versoepeld. Hieronder lees je wat er is veranderd en wat dat voor jou kan betekenen.
De grote lijn: eerlijker én strakker
Het vernieuwde stelsel draait om drie pijlers. Biologische kinderen worden fiscaal gelijk behandeld, ook zonder officiële erkenning. Verder pakt de Belastingdienst schijnconstructies en haastwerk vlak voor overlijden harder aan. En er is meer tijd om de erfbelasting netjes te regelen. Samen zorgt dit voor minder grijze gebieden en een menselijker afhandeling, juist in emotionele periodes.
Biologische kinderen fiscaal gelijkgetrokken
Een van de meest in het oog springende wijzigingen: voor biologische kinderen maakt formele erkenning minder uit. Als via een DNA-test vaststaat dat jij het biologische kind bent, gelden dezelfde fiscale regels als voor erkende kinderen.
De vrijstelling voor kinderen is in 2026 € 26.230. Dat bedrag geldt nu óók voor biologische kinderen zonder officiële erkenning. Een ongelijkheid uit het verleden verdwijnt hiermee. In samengestelde gezinnen en complexe familiesituaties geeft dit veel duidelijkheid en scheelt het discussies en onverwachte kosten.
Strenger tegen last-minute constructies
De fiscus kijkt sinds 2026 kritischer naar het verschuiven van vermogen rond het levenseinde. Denk aan het snel verdelen van spaargeld tussen partners of het doen van grote schenkingen vlak voor overlijden. Als zo’n handeling vooral bedoeld lijkt om minder belasting te betalen, kan dat nu ongunstig uitpakken.
Grote schenkingen kort voor overlijden tellen sneller mee als erfenis. Ook kunstmatige verdelingen tussen partners worden eerder gecorrigeerd. Niet alleen de vorm telt, maar ook de bedoeling erachter. Gevolg: wie pas op het laatste moment gaat schuiven, loopt een groter risico op extra heffing. Tijdig en doordacht plannen is dus belangrijker geworden.
Meer ademruimte voor de aangifte erfbelasting
Goed nieuws voor nabestaanden: de termijn om aangifte erfbelasting te doen is verlengd van 8 naar 20 maanden. In de praktijk bleek die oude termijn vaak krap, zeker als je midden in een rouwperiode zit en ook nog praktische zaken moet regelen.
Met 20 maanden ontstaat er meer overzicht en ruimte om advies in te winnen. Dat vermindert de kans op fouten en onnodige kosten. De administratie hoeft niet meer direct de hoogste prioriteit te krijgen, wat veel mensen als een opluchting ervaren.
Vrijstellingen erfbelasting 2026 op een rij
Hoeveel erfbelasting je betaalt, hangt af van de vrijstelling die voor jou geldt. Alles boven de vrijstelling wordt belast. Voor 2026 gelden de volgende bedragen:
Partner: € 828.035.
Kind, pleegkind of stiefkind: € 26.230.
Kind met een beperking: € 78.671.
Kleinkind: € 26.230.
Ouders (samen): € 62.110.
Overige erfgenamen: € 2.769.
Deze bedragen zijn per persoon, tenzij anders vermeld. Vooral het verschil tussen kinderen en overige erfgenamen is groot.
Wat betekent dit concreet voor jou?
Een voorbeeld maakt veel duidelijk. Erf je als kind een huis ter waarde van € 400.000? Dan trek je eerst jouw vrijstelling van € 26.230 af. Over de resterende € 373.770 betaal je erfbelasting. Afhankelijk van de tariefschijven kan dat oplopen tot tienduizenden euro’s. Veel mensen schrikken als ze dit pas na het overlijden ontdekken, dus op tijd inzicht krijgen loont.
Let ook op schenkingen van woningen. Er zijn plannen om vanaf 2027 bij schenkingen van huizen de marktwaarde als uitgangspunt te nemen in plaats van de WOZ-waarde. In gebieden waar de marktwaarde flink hoger ligt dan de WOZ-waarde, kan dat tot hogere belasting leiden. Overweeg dit dus als je een woning wilt schenken aan je kinderen.
Kort samengevat: belasting ontwijken via snelle trucs is moeilijker geworden, maar je krijgt wél meer tijd en duidelijkheid om alles goed te regelen. Met wat voorbereiding voorkom je nare verrassingen en houd je de rust binnen de familie.
