Hoewel ademen iets is wat we dag en nacht doen, blijkt het bij een groot deel van de bevolking niet goed te gaan. Volgens ademexperts en fysiotherapeuten ademt naar schatting 70 tot 80 procent van de Nederlanders niet optimaal. Dat betekent niet dat mensen verkeerd ademen in de zin dat ze geen zuurstof krijgen, maar wel dat hun ademhaling hun lichaam onnodig onder stress zet.
Veel klachten die tegenwoordig als “normaal” worden gezien, hebben hiermee te maken.
Wat is ‘verkeerd ademen’?
Verkeerd ademen betekent meestal een combinatie van:
Ademhalen door de mond in plaats van de neus
Hoge borstademhaling in plaats van rustige buikademhaling
Te snel en te oppervlakkig ademen
Chronisch overademen, ook in rust
Dit zorgt ervoor dat het lichaam continu in een lichte stressstand blijft staan, zelfs als er geen directe dreiging is.
Klachten die hierbij kunnen horen
Mensen die niet optimaal ademen herkennen zich vaak in klachten zoals:
Vermoeidheid of een “leeg” gevoel
Stress, spanning of onrust zonder duidelijke reden
Slechte concentratie
Hoofdpijn of duizeligheid
Benauwdheid terwijl er medisch niets mis lijkt
Slechte of onrustige slaap
Omdat deze klachten vaag zijn, wordt de ademhaling zelden als oorzaak gezien.
Waarom verkeerd ademen zo normaal voelt
Het lastige is: verkeerd ademen voelt vaak normaal. Veel mensen doen het al jaren zo. Mondademhaling, vaak zuchten en snel ademen zijn sociaal volledig geaccepteerd, terwijl het lichaam dit interpreteert als een signaal van gevaar.
De ademhaling stuurt het zenuwstelsel aan. Een snelle, hoge ademhaling activeert het stresssysteem. Een rustige neusademhaling activeert juist ontspanning en herstel.
De Buteyko-methode: minder ademen in plaats van meer
De Buteyko-methode is een ademtechniek die ervan uitgaat dat de meeste mensen te veel ademen in plaats van te weinig. Het doel is niet diep ademhalen, maar juist rustiger, zachter en langzamer ademen.
Belangrijke uitgangspunten zijn:
Altijd ademen door de neus
De ademhaling vertragen
Minder lucht per ademhaling gebruiken
Het lichaam laten wennen aan iets meer koolstofdioxide, wat ontspannend werkt
Volgens aanhangers van deze methode kan dit bijdragen aan meer rust, betere focus, meer energie en een betere slaap.
Een eenvoudige ademhalingsoefening
Een laagdrempelige oefening om rustiger te leren ademen:
Ga rechtop zitten en ontspan je schouders. Adem rustig in door je neus en adem rustig uit door je neus. Na de uitademing wacht je een paar seconden voordat je weer inademt. Alles moet comfortabel blijven; geen forceren of happen naar lucht. Doe dit vijf minuten.
Het doel is niet diep ademen, maar zacht en rustig ademen.
Waarom we dit nooit leren
Ademen is zo vanzelfsprekend dat we aannemen dat iedereen het automatisch goed doet. Op school leren we van alles, maar niet hoe we ons zenuwstelsel kunnen kalmeren met onze adem.
Daardoor lopen veel mensen jarenlang rond met stress- en vermoeidheidsklachten, zonder te weten dat hun ademhaling daar een rol in speelt.
Misschien geen hype, maar een blinde vlek
Het idee dat het merendeel van de bevolking niet optimaal ademt klinkt overdreven, tot je erop gaat letten. Kijk om je heen in de trein, op kantoor of in de sportschool: open monden, snelle ademhaling, hoge borstbewegingen.
De vraag is niet of je ademt, maar of je ademhaling je helpt of juist tegenwerkt. En dat maakt ademen misschien wel belangrijker dan we ooit hebben geleerd.
