Nederlandse werkenden krijgen volgend jaar te maken met een forse stijging van de inkomstenbelasting. Volgens uitgelekte Prinsjesdagstukken gaat het per saldo om ongeveer 4 miljard euro extra in 2027. Op langere termijn zou dat bedrag zelfs oplopen tot 8 miljard euro.
Vier miljard klinkt vooral als een onvoorstelbaar groot bedrag. Daarom hebben we het omgerekend naar het aantal werkenden in Nederland. Dan wordt ineens een stuk duidelijker over hoeveel geld we praten.
Hoeveel is €4 miljard per werkende?
Volgens de meest recente cijfers van het CBS waren er in het tweede kwartaal van 2026 ongeveer 9,846 miljoen werkenden in Nederland. Het CBS rekent daarbij iedereen van 15 tot 75 jaar mee die betaald werk heeft, ongeacht het aantal gewerkte uren.
Dan wordt de rekensom:
€4.000.000.000 ÷ 9.846.000 werkenden = ongeveer €406 per werkende per jaar.
Dat komt neer op gemiddeld ongeveer €33,85 per maand per werkende.
Let wel: dit is nadrukkelijk een rekenkundig gemiddelde. Het betekent niet dat iedere werknemer straks letterlijk €406 extra inkomstenbelasting betaalt. Hoeveel iemand daadwerkelijk meer of minder betaalt, hangt onder meer af van inkomen, arbeidskorting, heffingskortingen en persoonlijke omstandigheden.
Op termijn wordt het bedrag nog veel groter
Daar blijft het volgens de uitgelekte plannen bovendien niet bij.
Op langere termijn zou de totale lastenverzwaring oplopen naar ongeveer 8 miljard euro.
Wanneer we puur ter illustratie hetzelfde huidige aantal van 9,846 miljoen werkenden gebruiken, komt dat neer op ongeveer:
€812 per werkende per jaar, oftewel bijna €68 per maand.
Ook dat is geen voorspelling van iemands persoonlijke belastingaanslag, maar een manier om zichtbaar te maken hoe groot een bedrag van 8 miljard euro is wanneer je het over de huidige werkzame beroepsbevolking verdeelt.
Koopkrachtpakket voorkomt belastingverhogingen niet volledig
Het kabinet trekt volgens de uitgelekte plannen ongeveer 1,7 miljard euro uit om de koopkracht te ondersteunen.
Daarmee worden eerder aangekondigde belastingverhogingen gedeeltelijk gecompenseerd, maar niet volledig.
Uit de gelekte ramingen van het Centraal Planbureau zou blijken dat de gemiddelde koopkracht desondanks met ongeveer 0,1 tot 0,2 procent daalt.
Daarbij bestaan flinke verschillen tussen groepen.
Werkenden met de laagste inkomens zouden er gemiddeld ongeveer 0,2 procent op vooruitgaan. Voor gepensioneerden wordt een gemiddelde koopkrachtstijging van ongeveer 0,3 procent genoemd.
Niet iedere werkende krijgt dus dezelfde rekening
Het is belangrijk om die nuance te maken.
Je kunt niet simpelweg stellen dat de Belastingdienst volgend jaar bij iedere werkende €406 extra komt ophalen.
Nederland heeft een progressief belastingstelsel en daarnaast verschillende kortingen. Iemand met een hoog inkomen kan daardoor een heel ander effect merken dan iemand die parttime werkt en een relatief laag inkomen heeft.
De €406 is uitsluitend de totale €4 miljard gedeeld door alle circa 9,85 miljoen werkenden.
Maar juist die berekening laat wel zien hoe omvangrijk de lastenverzwaring is.
Bij twee werkenden praat je gemiddeld over ruim €800
Wanneer je de lastenstijging puur rekenkundig over werkenden verdeelt, wordt het voor huishoudens nog tastbaarder.
Bij een huishouden met twee werkenden vertegenwoordigt €4 miljard extra belasting gemiddeld ongeveer €812 per jaar, oftewel bijna €68 per maand.
Nogmaals: een echt tweeverdienershuishouden kan uiteindelijk aanzienlijk meer óf minder belasting gaan betalen. De uiteindelijke rekening hangt af van beide inkomens en de definitieve belastingmaatregelen.
Waarom stijgen de belastingen?
Voor 2027 waren al verschillende belastingverhogingen voorzien. Een eerder CPB-scenario wees er onder meer op dat tarieven en grenzen in de inkomstenbelasting een rol spelen bij de verslechterende koopkracht.
Tegelijkertijd probeert het kabinet een deel daarvan via koopkrachtmaatregelen weer terug te geven.
Het resultaat daarvan is opvallend: ondanks die compensatie zou er onder de streep dus nog altijd miljarden extra aan inkomstenbelasting bij werkenden terechtkomen.
Definitieve rekening volgt op Prinsjesdag
Een belangrijke kanttekening is dat het op dit moment om uitgelekte Prinsjesdagstukken en ramingen gaat. De definitieve maatregelen moeten nog officieel worden gepresenteerd.
Pas daarna kan voor verschillende inkomensgroepen nauwkeuriger worden berekend wat iemand in 2027 daadwerkelijk meer of minder betaalt.
Maar als de genoemde 4 miljard euro overeind blijft, geeft onze rekensom alvast een idee van de omvang:
gemiddeld omgerekend ruim €400 per werkende per jaar.
En wanneer de lastenverzwaring op langere termijn daadwerkelijk naar 8 miljard euro stijgt, zou hetzelfde rekenvoorbeeld uitkomen op ruim €800 per werkende.
