Gebruik jij WhatsApp om contact te houden met vrienden en familie? Dan is het verstandig om de komende tijd extra goed op te letten. Er gaat namelijk een gevaarlijk bericht rond waarmee oplichters toegang proberen te krijgen tot WhatsApp-accounts.
Het verraderlijke is dat het bericht helemaal niet verdacht lijkt.
Je ontvangt een vriendelijk verzoek van iemand die je kent. Die persoon vraagt of je even wilt stemmen op een meisje dat meedoet aan een wedstrijd.
Een kleine moeite, zou je denken.
Maar achter het bericht zit een slimme oplichtingstruc waarmee criminelen jouw WhatsApp kunnen misbruiken.
Consumentenprogramma Kassa waarschuwt voor deze vorm van fraude en legt uit hoe je voorkomt dat jouw account in verkeerde handen valt.
Het begint met een onschuldig berichtje
De oplichting begint met een WhatsApp-bericht dat afkomstig lijkt te zijn van een vriend, familielid of andere bekende.
In het bericht wordt gevraagd of je wilt stemmen op een meisje met de naam Eliška.
Het meisje zou de dochter zijn van een vriendin van de afzender.
Ze doet zogenaamd mee aan een wedstrijd waarbij ze een gratis dansles kan winnen.
Het enige wat jij hoeft te doen, is op een link klikken en je stem uitbrengen.
Voor veel mensen klinkt dat als een vriendelijk verzoek.
Waarom zou je iemand die je kent niet even helpen?
Precies op dat vertrouwen rekenen de oplichters.
Het bericht komt écht van een bekende
Wat deze truc extra gevaarlijk maakt, is dat het bericht daadwerkelijk afkomstig kan zijn van het WhatsApp-account van iemand uit jouw contactenlijst.
Dat account kan namelijk eerder al door criminelen zijn misbruikt.
Daardoor lijkt het alsof een goede vriend of familielid jou persoonlijk om hulp vraagt.
Je herkent de naam, ziet de vertrouwde profielfoto en hebt misschien al jarenlang contact met die persoon.
Dat verlaagt de kans dat je argwaan krijgt.
Maar ook wanneer een bericht afkomstig is van een bekend nummer, betekent dat niet automatisch dat de eigenaar het zelf heeft verstuurd.
Wat gebeurt er als je op de link klikt?
Wanneer je de link opent, kom je terecht op een website die eruitziet als een echte stemwedstrijd.
De pagina vraagt je om een stem uit te brengen.
Daarvoor moet je bijvoorbeeld eerst je telefoonnummer invullen.
Vervolgens kan de website je vragen om een verificatiecode door te geven, een QR-code te scannen of een koppelverzoek binnen WhatsApp te bevestigen.
En juist daar zit het gevaar.
Wanneer je zo’n verzoek goedkeurt, kunnen criminelen hun eigen computer of tablet aan jouw WhatsApp-account koppelen.
Dat gebeurt zonder dat je misschien direct doorhebt wat je precies hebt toegestaan.
Alleen het openen van de link betekent niet automatisch dat je account is overgenomen. Het grootste risico ontstaat wanneer je vervolgens de gevraagde verificatie- of koppelstappen uitvoert.
Criminelen kunnen jouw berichten meelezen
Wanneer een onbekend apparaat eenmaal aan jouw WhatsApp is gekoppeld, kunnen oplichters toegang krijgen tot berichten die via dat apparaat beschikbaar zijn.
Ze kunnen zich bovendien voordoen als jou.
Dat betekent dat ze berichten kunnen sturen naar jouw vrienden, familieleden en collega’s.
En dat kan grote gevolgen hebben.
Want wanneer iemand een bericht ontvangt van jouw vertrouwde telefoonnummer, is de kans groter dat die persoon het verzoek serieus neemt.
Zo kunnen oplichters de fraude steeds verder verspreiden.
Dit heet ‘ghost pairing’
De methode staat bekend als ghost pairing.
Bij deze vorm van oplichting proberen criminelen niet per se direct je volledige telefoon over te nemen.
In plaats daarvan misbruiken ze de mogelijkheid om extra apparaten aan WhatsApp te koppelen.
Die functie is normaal gesproken heel handig.
Je kunt er bijvoorbeeld WhatsApp mee gebruiken op je computer of tablet.
Maar wanneer een oplichter jou zover krijgt dat je zijn apparaat koppelt, kan diezelfde functie worden misbruikt.
Het gevaarlijke is dat je WhatsApp op je eigen telefoon vaak gewoon blijft werken.
Daardoor merk je mogelijk niet meteen dat iemand anders toegang heeft gekregen.
Daarna vragen oplichters om geld
Wanneer criminelen toegang hebben tot een WhatsApp-account, kunnen ze allerlei berichten versturen.
Soms verspreiden ze hetzelfde stemverzoek opnieuw.
Maar ze kunnen ook een heel andere truc gebruiken.
Zo kunnen ze vrienden en familieleden berichten sturen waarin dringend om geld wordt gevraagd.
Bijvoorbeeld omdat er zogenaamd een rekening betaald moet worden of omdat iemand tijdelijk niet bij zijn bankrekening kan.
De ontvanger denkt dan met een bekende te praten.
Maar in werkelijkheid zit er mogelijk een oplichter achter het bericht.
Daarom is het verstandig om onverwachte geldverzoeken altijd telefonisch te controleren.
Zelfs wanneer ze afkomstig zijn van iemand die je goed kent.
Ook andere meisjesnamen worden gebruikt
De naam Eliška is niet de enige naam die in deze oplichtingstruc voorkomt.
Volgens Kassa circuleren er ook varianten waarbij wordt gevraagd om te stemmen op meisjes met namen als Emma, Klara, Mia of Sophia.
Het verhaal blijft grotendeels hetzelfde.
Een meisje zou meedoen aan een wedstrijd en heeft jouw stem nodig om een prijs te winnen.
Dat betekent dat je niet alleen alert moet zijn op één specifiek bericht.
Ook vergelijkbare verzoeken met andere namen kunnen onderdeel zijn van dezelfde fraude.
Controleer direct of iemand toegang heeft tot jouw WhatsApp
Gelukkig kun je zelf nagaan of er onbekende apparaten aan jouw WhatsApp-account gekoppeld zijn.
Dat is een belangrijke controle, zeker wanneer je onlangs op een verdachte link hebt geklikt en een koppelverzoek hebt goedgekeurd.
Zo controleer je jouw account:
- Open WhatsApp op je telefoon.
- Ga op Android via de drie puntjes naar Gekoppelde apparaten. Op een iPhone vind je deze optie doorgaans onder Instellingen.
- Bekijk welke computers, tablets of andere apparaten gekoppeld zijn.
- Herken je een apparaat niet? Tik erop en kies Uitloggen.
Daarmee verbreek je de koppeling met dat apparaat.
Een oplichter die via dat gekoppelde apparaat toegang had, kan het daarna niet meer gebruiken om jouw WhatsApp te openen.
Wat als je het bericht al hebt ontvangen?
Heb je een bericht ontvangen waarin wordt gevraagd om op Eliška of een ander meisje te stemmen?
Klik dan niet op de link.
Neem liever rechtstreeks contact op met degene die het bericht heeft verstuurd.
Dat kun je bijvoorbeeld doen door die persoon te bellen.
Vraag of hij of zij het bericht daadwerkelijk zelf heeft verzonden.
Blijkt dat niet zo te zijn?
Waarschuw diegene dan dat zijn of haar WhatsApp-account mogelijk wordt misbruikt.
Adviseer om onmiddellijk de gekoppelde apparaten te controleren en onbekende apparaten af te melden.
Zo kun je voorkomen dat nog meer mensen slachtoffer worden.
Stel tweestapsverificatie in
Naast het controleren van gekoppelde apparaten kun je jouw WhatsApp-account extra beveiligen.
Een belangrijke maatregel is het inschakelen van tweestapsverificatie.
Daarmee voeg je een extra beveiligingslaag toe aan je account.
Je kunt deze functie vinden via de instellingen van WhatsApp.
Ga naar Account en kies vervolgens Verificatie in twee stappen.
Volg de aanwijzingen om een pincode in te stellen.
Die extra beveiliging maakt het moeilijker voor criminelen om jouw account opnieuw te registreren.
Let wel op: tweestapsverificatie vervangt niet de noodzaak om verdachte koppelverzoeken te weigeren.
Wat als je de toegang tot WhatsApp kwijt bent?
Ben je slachtoffer geworden en kun je niet meer bij jouw WhatsApp-account?
Dan kun je proberen opnieuw in te loggen met je eigen telefoonnummer.
WhatsApp stuurt vervolgens een zescijferige verificatiecode via sms of een telefoongesprek.
Wanneer je jouw nummer opnieuw registreert en de code invoert, worden andere apparaten volgens WhatsApp afgemeld.
Het is vervolgens verstandig om je beveiligingsinstellingen te controleren.
Waarschuw daarnaast vrienden en familieleden dat er mogelijk berichten uit jouw naam zijn verstuurd.
Zo voorkom je dat zij op verdachte verzoeken ingaan.
Vooral het vertrouwen maakt deze truc gevaarlijk
Veel mensen denken bij online oplichting aan vreemde telefoonnummers, slecht geschreven e-mails of verdachte websites.
Maar deze WhatsApp-truc werkt anders.
De oplichters maken juist gebruik van de vertrouwensband tussen vrienden en familieleden.
Een verzoek om op een meisje te stemmen klinkt immers veel minder verdacht dan een bericht waarin direct om geld wordt gevraagd.
Bovendien lijkt het afkomstig van iemand die je kent.
Dat maakt het gemakkelijker om iemand te overtuigen.
En wanneer één persoon erin trapt, kunnen criminelen mogelijk weer nieuwe contacten benaderen.
Zo kan de oplichting zich verder verspreiden.
Ook in Duitsland wordt gewaarschuwd
De truc beperkt zich niet tot Nederland.
Volgens Kassa waarschuwt de Duitse politie al enkele weken voor vergelijkbare WhatsApp-berichten.
Ook daar proberen criminelen accounts te misbruiken via verdachte links en koppelverzoeken.
De Duitse autoriteiten adviseren gebruikers om hun accounts goed te beveiligen.
Dat onderstreept dat het niet gaat om een onschuldig kettingbericht, maar om een serieuze vorm van digitale fraude.
Waarschuw vooral vrienden en familie
De belangrijkste bescherming tegen deze truc is oplettendheid.
Ontvang je een onverwacht verzoek om op iemand te stemmen?
Controleer dan eerst of het bericht betrouwbaar is.
Geef nooit zomaar verificatiecodes door en keur geen onbekende verzoeken goed om apparaten aan WhatsApp te koppelen.
En vraagt iemand uit je contactenlijst plotseling om geld?
Bel die persoon dan eerst via een vertrouwd nummer.
Een paar seconden extra controleren kan voorkomen dat criminelen toegang krijgen tot jouw gesprekken en vervolgens ook jouw vrienden en familie proberen op te lichten.
Het is daarom verstandig om deze waarschuwing te delen met mensen die regelmatig WhatsApp gebruiken.
Vooral wanneer zij niet weten dat oplichters ook via accounts van bekenden berichten kunnen versturen.
Heb jij dit bericht over Eliška, Emma of een ander meisje al ontvangen? Waarschuw dan ook anderen.
