In Den Haag groeit de politieke aandacht voor een aangekondigde demonstratie op zaterdag 31 oktober. Via TikTok en andere sociale media worden jongeren opgeroepen om zich vanaf 14.00 uur te verzamelen op het Malieveld voor een zogenoemd Generatie Z Protest.
Maar de oproepen hebben inmiddels ook de Tweede Kamer bereikt.
JA21-Kamerlid Ingrid Coenradie maakt zich zorgen over online berichten waarin wordt verwezen naar gewelddadige rellen in Frankrijk. Ook zouden er berichten circuleren over het massaal optrekken richting winkelgebieden en dure designerwinkels in Den Haag.
Coenradie wil daarom van minister van Justitie en Veiligheid David van Weel weten of de politie voldoende voorbereid is op mogelijke ongeregeldheden.
De zorgen zijn serieus genoeg voor zestien schriftelijke Kamervragen, die op 22 oktober zijn ingediend.
Demonstratie op Malieveld aangekondigd
Volgens de Kamervragen circuleren er oproepen om op zaterdag 31 oktober om 14.00 uur naar het Malieveld te komen.
De bijeenkomst wordt aangeduid als het Generatie Z Protest.
Generatie Z is de benaming voor jongeren die grofweg vanaf het einde van de jaren negentig tot het begin van de jaren 2010 zijn geboren.
In berichten over het protest wordt onder meer verwezen naar onvrede over de hoge kosten van het levensonderhoud.
Maar volgens Coenradie circuleren daarnaast ook berichten die vragen oproepen over de bedoelingen van sommige deelnemers.
Het Kamerlid vraagt zich af of er groepen zijn die niet alleen willen demonstreren, maar mogelijk ook uit zijn op confrontaties met de politie.
Of dergelijke plannen daadwerkelijk bestaan, is nog niet vastgesteld.
Verwijzingen naar gewelddadige rellen in Frankrijk
Een belangrijk onderdeel van de zorgen heeft te maken met Frankrijk.
Daar vonden recent grote demonstraties plaats, waarbij een deel van de protesten uitmondde in gewelddadige confrontaties, vernielingen en plunderingen.
Volgens Coenradie wordt in bepaalde online berichten over de aangekondigde demonstratie in Den Haag naar deze gebeurtenissen verwezen.
Ook zouden winkelgebieden en designerwinkels worden genoemd als mogelijke locaties waar demonstranten naartoe willen trekken.
Dat roept bij het Kamerlid de vraag op of er mensen zijn die de demonstratie willen gebruiken om ongeregeldheden te veroorzaken.
Daarbij is een belangrijk onderscheid nodig: het bestaan van dergelijke berichten betekent niet automatisch dat de organisatoren of deelnemers geweld van plan zijn.
Een vreedzame demonstratie is toegestaan. Geweld, vernielingen en plunderingen zijn dat niet.
Komen er ook jongeren uit andere steden?
Coenradie wil weten wie er precies achter de online oproepen zitten.
Ook vraagt zij de minister of er aanwijzingen zijn dat groepen vanuit andere steden naar Den Haag willen reizen.
Daarbij wil ze weten of sprake is van georganiseerde groepen die uit zijn op confrontaties met de politie.
Het Kamerlid vraagt daarnaast of de politie en andere bevoegde instanties online berichten volgen en beoordelen.
Daarbij noemt ze onder meer TikTok, Telegram en besloten chatgroepen.
Het gaat om vragen aan de minister. Uit het Kamerstuk blijkt niet dat dergelijke groepen daadwerkelijk zijn geïdentificeerd of dat concrete geweldsplannen zijn vastgesteld.
Komt de Mobiele Eenheid in actie?
Een andere belangrijke vraag is of Den Haag voldoende politiecapaciteit beschikbaar heeft.
Coenradie vraagt of rekening wordt gehouden met de inzet van extra agenten en de Mobiele Eenheid.
De ME wordt ingezet wanneer gewone politie-inzet onvoldoende is om de openbare orde te handhaven, bijvoorbeeld bij ernstige rellen.
Het Kamerlid wil weten of er voldoende capaciteit beschikbaar is om snel in te grijpen wanneer een demonstratie uit de hand loopt.
Ook vraagt zij of tegelijkertijd de veiligheid in andere Nederlandse steden gewaarborgd kan blijven.
Daarmee kijkt Coenradie verder dan alleen het Malieveld.
Ze wil voorkomen dat een grote politie-inzet in Den Haag gevolgen heeft voor de beschikbare capaciteit elders in Nederland.
Winkeliers mogelijk extra beschermd
Vooral de verwijzingen naar winkelgebieden en designerwinkels zorgen voor vragen.
Coenradie wil weten welke maatregelen eventueel worden voorbereid om winkeliers, ondernemers en omwonenden te beschermen.
Bij ernstige ongeregeldheden kunnen winkels schade oplopen door vernielingen of plunderingen.
Ook kunnen bewoners en voorbijgangers in gevaar komen wanneer groepen mensen de confrontatie met de politie zoeken.
Het Kamerlid vraagt daarom of er overleg heeft plaatsgevonden tussen het ministerie, de politie, het Openbaar Ministerie en de gemeente Den Haag.
Ook wil zij weten of er preventieve veiligheidsmaatregelen worden voorbereid.
Welke maatregelen daadwerkelijk worden getroffen, blijkt niet uit de ingediende Kamervragen.
Kunnen mogelijke relschoppers vooraf worden tegengehouden?
Coenradie stelt ook vragen over de mogelijkheden om preventief op te treden.
Ze wil weten of personen tegen wie concrete aanwijzingen bestaan dat zij geweld of vernielingen voorbereiden, al vóór een demonstratie kunnen worden tegengehouden.
Daarbij noemt ze onder meer gebiedsverboden, groepsverboden en mogelijke aanhoudingen.
Ook vraagt zij of de bestaande Nederlandse wetgeving daarvoor voldoende mogelijkheden biedt.
Volgens het Kamerlid moet worden voorkomen dat personen die geweld willen plegen een vreedzame demonstratie kunnen misbruiken.
Tegelijkertijd gelden er in Nederland wettelijke grenzen aan preventieve maatregelen.
De overheid mag niet zomaar mensen aanhouden of hun bewegingsvrijheid beperken omdat zij aan een demonstratie willen deelnemen.
Daarvoor is een wettelijke grondslag nodig en moeten maatregelen noodzakelijk en proportioneel zijn.
Zelfs een tijdelijke avondklok wordt besproken
Een van de opvallendste onderdelen van de Kamervragen gaat over mogelijke uitgaansbeperkingen.
Coenradie verwijst naar maatregelen die in Frankrijk zijn genomen om ernstige rellen tegen te gaan.
Ze vraagt of tijdelijke, plaatselijke avondklokken ook in Nederland een mogelijkheid zouden kunnen zijn bij ernstige dreiging voor de openbare orde.
Daarnaast verwijst zij naar de artikelen 175 en 176 van de Gemeentewet.
Die artikelen geven burgemeesters onder bijzondere omstandigheden noodbevoegdheden.
Het Kamerlid wil weten in hoeverre deze bevoegdheden kunnen worden ingezet om grootschalige ongeregeldheden te voorkomen.
Dit betekent niet dat er voor 31 oktober daadwerkelijk een avondklok is aangekondigd.
Het gaat om een vraag over de juridische mogelijkheden bij ernstige dreiging.
Coenradie kijkt ook naar strengere aanpak in Italië
In haar vragen verwijst het Kamerlid eveneens naar maatregelen die in Italië zijn besproken of genomen tegen gewelddadige rellen.
Ze noemt onder andere strengere straffen, het preventief vasthouden van bepaalde jongeren, aansprakelijkheid van ouders voor schade en de inzet van militairen bij kwetsbare locaties.
Coenradie wil weten hoe de minister dergelijke maatregelen beoordeelt binnen de Nederlandse rechtsstaat.
Ook vraagt zij of aanvullende wetgeving nodig zou kunnen zijn om personen die aantoonbaar geweld voorbereiden eerder aan te pakken.
Daarmee raakt de discussie aan een bredere vraag: hoe ver mag de overheid gaan om mogelijke rellen te voorkomen?
Eerdere demonstratie op Malieveld liep uit de hand
De zorgen komen niet helemaal uit het niets.
Op 19 september 2026 liep een andere demonstratie op het Malieveld uit op ernstige ongeregeldheden.
Volgens de politie keerde een deel van de aanwezigen zich tegen agenten.
Er werd vuurwerk naar politiemensen gegooid en er werden vernielingen gepleegd.
De Mobiele Eenheid moest ingrijpen en ook een waterwerper werd ingezet.
Uiteindelijk werd de demonstratie beëindigd en volgde een noodbevel.
De politie meldde later dat 24 actievoerders op de dag zelf waren aangehouden.
Daarnaast waren voorafgaand aan die demonstratie zes personen aangehouden wegens vermoedelijke opruiing tot geweld.
Die eerdere gebeurtenissen maken duidelijk dat de politie rekening moet houden met het risico dat een demonstratie uit de hand loopt.
Er is echter geen vastgesteld verband tussen de ongeregeldheden van september en het aangekondigde Generatie Z Protest van 31 oktober.
Minister moet snel duidelijkheid geven
Coenradie heeft minister Van Weel gevraagd de zestien Kamervragen uiterlijk dinsdag 27 oktober te beantwoorden.
Dat is enkele dagen vóór de aangekondigde demonstratie.
Het Kamerlid wil dat de Tweede Kamer tijdig kan beoordelen of voldoende maatregelen worden getroffen om de openbare orde te beschermen.
Vooralsnog is niet vastgesteld dat de demonstratie op 31 oktober daadwerkelijk tot rellen zal leiden.
De zorgen gaan over online oproepen, mogelijke risico’s en de vraag hoe de autoriteiten daarop voorbereid zijn.
Het recht om vreedzaam te demonstreren blijft daarbij een belangrijk uitgangspunt.
Wat staat Den Haag op 31 oktober te wachten?
Met nog enkele dagen te gaan, is de aandacht gericht op het Malieveld.
De oproepen op sociale media hebben inmiddels geleid tot vragen op het hoogste politieke niveau.
Voor winkeliers, bewoners en demonstranten is vooral van belang dat de bijeenkomst veilig kan verlopen.
Of er extra politie wordt ingezet, welke groepen daadwerkelijk naar Den Haag komen en hoeveel mensen deelnemen, moet nog blijken.
Wat vind jij? Moet de politie vooraf strengere maatregelen nemen wanneer online berichten wijzen op mogelijke rellen, of gaat dat te ver zolang er geen concrete geweldsplannen zijn vastgesteld? Laat het weten in de reacties!
