Voor honderdduizenden Nederlandse huishoudens dreigt een financiële tegenvaller. Het kabinet wil namelijk een belangrijke belastingregeling voor mensen met hoge zorgkosten afschaffen.
Het gaat om de aftrek van specifieke zorgkosten. Dankzij deze regeling kunnen mensen onder bepaalde voorwaarden een deel van hun medische uitgaven aftrekken bij de belastingaangifte.
Vooral ouderen, chronisch zieken en mensen met een beperking maken gebruik van deze mogelijkheid.
Maar als de plannen doorgaan, verdwijnt het belastingvoordeel vanaf 1 januari 2028.
En dat kan sommige huishoudens honderden euro’s per jaar kosten.
Bijna 900.000 huishoudens gebruiken de regeling
De aftrek van specifieke zorgkosten is voor veel Nederlanders een belangrijk financieel hulpmiddel.
Niet alle medische kosten worden namelijk volledig vergoed door de zorgverzekering.
Denk bijvoorbeeld aan bepaalde medicijnen, hulpmiddelen, voorgeschreven diëten of vervoerskosten voor een medische behandeling.
Wie aan de voorwaarden voldoet en voldoende kosten maakt, mag een deel daarvan aftrekken van het inkomen waarover belasting wordt betaald.
Daardoor kan de uiteindelijke belastingrekening lager uitvallen.
Volgens cijfers die het kabinet aan de Tweede Kamer heeft verstrekt, maakten in 2024 ongeveer 900.000 huishoudens gebruik van deze regeling.
Voor een grote groep mensen is het belastingvoordeel dus geen onbekend extraatje, maar een terugkerend onderdeel van de financiële huishouding.
Hoeveel geld kunnen mensen verliezen?
Dat verschilt per persoon.
Volgens berekeningen waarover onder meer Zorgwijzer bericht, ontvangen gebruikers van de regeling gemiddeld ongeveer 400 euro per jaar aan belastingvoordeel.
Dat is een gemiddelde. Sommige mensen krijgen minder terug, terwijl anderen een aanzienlijk hoger bedrag kunnen besparen.
De gevolgen hangen onder meer af van het inkomen, de hoogte van de zorgkosten en de persoonlijke belastingpositie.
Ook kunnen er indirecte gevolgen zijn voor inkomensafhankelijke toeslagen.
De aftrek verlaagt momenteel namelijk het verzamelinkomen dat voor bepaalde regelingen wordt gebruikt.
Als de aftrek verdwijnt, kan dat verzamelinkomen op papier hoger worden, zonder dat iemand daadwerkelijk meer verdient.
Daardoor kunnen sommige mensen mogelijk ook minder toeslag ontvangen.
Waarom wil het kabinet de regeling afschaffen?
Volgens het kabinet werkt de huidige belastingaftrek onvoldoende goed.
De regeling zou ingewikkeld zijn voor burgers en moeilijk uitvoerbaar voor de Belastingdienst.
Mensen moeten zelf uitzoeken welke kosten wel en niet aftrekbaar zijn.
Daarnaast moeten ze bonnetjes en andere bewijsstukken bewaren.
Ook geldt er een inkomensafhankelijke drempel, waardoor niet iedere euro aan zorgkosten automatisch belastingvoordeel oplevert.
Het kabinet stelt dat de regeling onvoldoende gericht is op de mensen die ondersteuning het hardst nodig hebben.
Bovendien moeten mensen hun medische uitgaven eerst zelf betalen en krijgen ze pas later mogelijk belastingvoordeel.
Daarom wil de regering onderzoeken hoe mensen met hoge zorgkosten op een andere manier kunnen worden geholpen.
Honderden miljoenen euro’s
De voorgenomen afschaffing heeft ook gevolgen voor de overheidsfinanciën.
Volgens NieuwRechts moet de maatregel de schatkist ongeveer 533 miljoen euro opleveren.
Voor een nieuwe vorm van ondersteuning is volgens die berichtgeving ongeveer 350 miljoen euro gereserveerd.
Daarmee ontstaat een belangrijke vraag.
Hoe wordt dat geld straks verdeeld, en krijgen mensen die nu afhankelijk zijn van de aftrek voldoende compensatie?
Daarover bestaat nog geen volledige duidelijkheid.
Het kabinet onderzoekt hoe de ondersteuning anders kan worden ingericht.
Een definitief uitgewerkt alternatief is nog niet gepresenteerd.
Vooral ouderen en chronisch zieken maken zich zorgen
De plannen roepen zorgen op bij organisaties die opkomen voor mensen met een chronische ziekte of beperking.
Voor deze groep zijn extra zorgkosten vaak niet tijdelijk.
Wie bijvoorbeeld jarenlang hulpmiddelen, speciale voeding of vervoer naar een ziekenhuis nodig heeft, kan ieder jaar opnieuw met uitgaven worden geconfronteerd.
Het belastingvoordeel helpt om een deel daarvan op te vangen.
Wanneer die mogelijkheid verdwijnt, kan dat direct gevolgen hebben voor het beschikbare huishoudbudget.
Voor mensen met een laag of middeninkomen kunnen enkele honderden euro’s per jaar een aanzienlijk verschil maken.
Daarbij speelt ook mee dat niet iedereen eenvoudig kan besparen op noodzakelijke medische kosten.
Ook de Tweede Kamer heeft vragen
De plannen zijn politiek omstreden.
In september nam de Tweede Kamer een motie aan waarin het kabinet werd gevraagd te onderzoeken hoe de aftrek behouden kan blijven, maar dan gerichter en doelmatiger.
De motie kwam van ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker en werd breed gesteund.
De Kamer wil vooral voorkomen dat mensen met een chronische ziekte of beperking door de veranderingen extra financieel worden belast.
Het kabinet heeft daarop laten weten dat het de problemen met de huidige regeling wil aanpakken.
Tegelijkertijd wordt nog onderzocht welke alternatieven mogelijk zijn.
Daarmee is de discussie voorlopig niet afgerond.
Wat betekent dit voor jouw belastingaangifte?
Voor mensen die nu gebruikmaken van de aftrek, verandert er op dit moment nog niets.
De regering stelt voor om de regeling per 1 januari 2028 af te schaffen.
Dat betekent dat de bestaande regels voorlopig blijven gelden zolang de wet niet is gewijzigd.
Wie in 2026 of 2027 aftrekbare zorgkosten maakt, kan deze onder de geldende voorwaarden nog opvoeren bij de belastingaangifte.
Het is daarbij belangrijk om te weten dat niet alle medische uitgaven aftrekbaar zijn.
Zo gelden er specifieke voorwaarden voor medicijnen, hulpmiddelen en vervoerskosten.
Ook het verplichte eigen risico van de zorgverzekering is niet aftrekbaar.
Wie twijfelt, kan op de website van de Belastingdienst controleren welke uitgaven meetellen.
Mogelijk ook gevolgen voor zorgtoeslag
Een minder bekend gevolg van de voorgestelde afschaffing heeft te maken met de zorgtoeslag.
De huidige aftrek van specifieke zorgkosten kan het verzamelinkomen verlagen.
Dat inkomen speelt een rol bij het bepalen van het recht op toeslagen.
Als de aftrek verdwijnt, kan het inkomen voor die berekening hoger uitvallen.
Daardoor kunnen sommige huishoudens minder zorgtoeslag krijgen.
Of dat daadwerkelijk gebeurt en hoeveel het scheelt, hangt af van de individuele omstandigheden en de regels die op dat moment gelden.
Het is dus niet zo dat alle 900.000 huishoudens automatisch hetzelfde bedrag verliezen.
Ook andere tegemoetkoming verdwijnt mogelijk
Naast de belastingaftrek wil het kabinet ook de daarmee samenhangende Tegemoetkoming Specifieke Zorgkosten afschaffen.
Deze regeling is bedoeld voor mensen die door hun belastingpositie niet het volledige voordeel van de zorgkostenaftrek kunnen benutten.
Voor bepaalde huishoudens vormt die tegemoetkoming een extra financiële ondersteuning.
Ook voor deze groep moet duidelijk worden wat er eventueel voor de bestaande regeling in de plaats komt.
Dat maakt de discussie over compensatie extra belangrijk.
Is het besluit al definitief?
Nee.
Hoewel het kabinet de afschaffing heeft opgenomen in het Belastingplan 2027, moeten de Tweede en Eerste Kamer nog instemmen met de wetswijziging.
Tijdens de parlementaire behandeling kunnen plannen worden aangepast.
Ook kunnen Kamerleden voorstellen indienen om bepaalde onderdelen te veranderen of extra bescherming voor kwetsbare groepen te regelen.
Daarom staat nog niet vast dat de zorgkostenaftrek daadwerkelijk in de voorgestelde vorm verdwijnt.
Wat wel duidelijk is, is dat het kabinet de huidige regeling wil vervangen.
Wat kun je voorlopig doen?
Voor huishoudens met hoge zorgkosten is het verstandig om de ontwikkelingen te blijven volgen.
Wie nu recht heeft op belastingaftrek, hoeft daar niet onmiddellijk mee te stoppen.
Het is juist belangrijk om de bestaande mogelijkheden te blijven benutten zolang ze gelden.
Bewaar daarom relevante facturen en betalingsbewijzen van medische uitgaven die mogelijk aftrekbaar zijn.
Controleer daarnaast bij de belastingaangifte welke voorwaarden van toepassing zijn.
Pas wanneer het wetsvoorstel definitief is aangenomen en duidelijk is hoe een eventuele vervangende regeling eruitziet, kunnen de gevolgen voor individuele huishoudens nauwkeuriger worden berekend.
Grote onzekerheid voor honderdduizenden Nederlanders
De voorgenomen afschaffing van de zorgkostenaftrek raakt aan een gevoelig onderwerp: de betaalbaarheid van noodzakelijke zorg.
Het kabinet wil de belastingregels vereenvoudigen en ondersteuning gerichter inzetten.
Tegelijkertijd vrezen belangenorganisaties dat ouderen en chronisch zieken financieel achteruit kunnen gaan als er onvoldoende compensatie komt.
Voor ongeveer 900.000 huishoudens staat daarmee een bestaande belastingregeling ter discussie.
Of de afschaffing daadwerkelijk doorgaat en hoeveel mensen uiteindelijk verliezen of gecompenseerd krijgen, moet de komende tijd duidelijk worden.
Wat vind jij? Moet de belastingaftrek voor hoge zorgkosten behouden blijven?
